Nảy chồi, hay quá trình nảy chồi: đây là điều diễn ra khoảng 15 ngày sau khi cây nho bắt đầu chảy nhựa, khi các chồi xuất hiện trên cành nho.
Mặc dù là giai đoạn quan trọng, thời kỳ nảy chồi của cây nho, giữa cuối tháng Ba và đầu tháng Tư, vẫn mang một nét cuốn hút riêng, cả về mặt thẩm mỹ. Đây là thời điểm thích hợp để tham quan các vườn nho và chiêm ngưỡng màu xanh non của những ngọn sinh trưởng đang vươn dài, với các lá non ngày một bung ra từ chồi và trở nên nhiều hơn.
Thời kỳ nảy chồi của cây nho cũng là lúc người trồng nho tiến hành trồng cây nho ghép, giữa cuối mùa đông và đầu mùa xuân. Những cơn mưa mùa xuân sẽ nhẹ nhàng làm đất nén chặt quanh bộ rễ và, cùng với nhiệt độ ôn hòa, thúc đẩy quá trình cấp nước và nảy chồi của cả những cây non mới trồng.
Cách thức và thời điểm nảy chồi của cây nho
Yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến thời điểm bắt đầu nảy chồi là khí hậu, nhiệt độ bên ngoài và nhiệt độ đất. Tại châu Âu, nhiệt độ không khí thường đạt ngưỡng then chốt (mốc sinh trưởng) vào khoảng 10 °C; nếu điều kiện này duy trì trong 7/10 ngày, các hormone tăng trưởng sẽ lưu thông trong cây và quá trình hình thành chồi, mắt ngủ và chồi vượt bắt đầu.
Một số yếu tố khác quyết định thời điểm bắt đầu nảy chồi gồm loại giống nho và vi khí hậu đặc trưng của vườn nho, độ cao, hướng bố trí, khả năng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, thời điểm cắt tỉa mùa đông. Trong một số trường hợp, những can thiệp mạnh hơn của người trồng nho cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình nảy chồi của cây nho, chẳng hạn như kỹ thuật canh tác, xử lý hóa học hoặc hormone.
Khi quá trình nảy chồi bắt đầu, các mắt ngủ trên cành nho phồng lên và lá bắc mở ra để chồi bứt phá với sức sống mãnh liệt, nhưng cây nho cũng trở nên mỏng manh và nhạy cảm hơn.
Sương giá là mối nguy đầu tiên đối với cây nho trong giai đoạn nảy chồi, bởi vì sự cân bằng nước nội bào bên trong thân gốc, cành chính, cành nho và chính các chồi đã thoát khỏi trạng thái ngưng trệ mùa đông. Lúc này, chất lỏng không còn tập trung ở bộ rễ mà vận chuyển các hormone tăng trưởng đến các mắt ngủ, trong khi rễ bắt đầu phát triển trong đất; hơn nữa, chính nhựa cây vẫn còn bao phủ các chồi có thể bị đóng băng.
Nếu sự giảm nhiệt độ đột ngột là một yếu tố rủi ro, thì mùa đông đặc biệt ôn hòa và hiện tượng nảy chồi sớm, tiếp theo là sự trở lại của nhiệt độ thấp làm chậm việc mở mắt ngủ, cũng có thể gây ra vấn đề, tạo điều kiện cho ký sinh trùng sinh sôi và xâm nhiễm chồi.
Ngay cả gió mạnh cũng là mối lo ngại đối với người trồng nho, vì chúng có thể làm hư hại hoặc thậm chí làm rụng các chồi non, cũng như độ ẩm quá cao có thể làm gia tăng sự phát triển của nấm.
Bảo vệ chồi trước các yếu tố bất lợi
Người trồng nho có các phương tiện và biện pháp để ứng phó với những vấn đề môi trường và bảo vệ cây nho trong giai đoạn nảy chồi: các chiến lược nhằm tạm thời thay đổi vi khí hậu của vườn nho, cả hiện đại lẫn truyền thống, không phải lúc nào cũng dễ áp dụng, tiết kiệm hoặc hiệu quả 100%.
Chống sương giá muộn, chẳng hạn, người ta sử dụng quạt gió để đẩy không khí xuống thấp, ngăn không khí quá lạnh đọng lại gây đóng băng rễ, hoặc đốt lửa giữa các hàng nho. Đối với những đám lửa nhỏ tạo lớp sương mờ trên vườn nho, người ta dùng rơm: khi cháy chậm, rơm tạo thành một lớp khói ngăn hơi ẩm hạ xuống và đóng băng, trong khi toàn bộ cây hưởng lợi từ sự gia tăng nhẹ của nhiệt độ xung quanh. Ngoài ra còn có các nến chống sương giá bằng parafin, dây cáp điện sưởi chạy dọc theo các giàn nho.
Tưới phun mưa vào ban đêm cũng là một cách để ổn định nhiệt độ của cây.
Nhưng người trồng nho vẫn đặt niềm tin vào sự ưu ái của thiên nhiên, với một khởi đầu mùa xuân ôn hòa, nhiệt độ không quá lạnh để gây sương giá và không quá nóng khiến mắt ngủ mở ra, chồi phát triển quá nhanh. Để chờ đợi với sự nôn nóng đúng mức nhưng cũng đầy lạc quan mùa hoa tháng Năm, quá trình đậu quả, giai đoạn chuyển màu, sự chín muồi và mùa thu hoạch.
Tìm hiểu thêm
Các giai đoạn tiếp theo của chu kỳ sinh trưởng: sự thức tỉnh của thiên nhiên trong vườn nho, sự ra hoa của cây nho, giai đoạn chuyển màu của nho.
