Het internationale station van Domodossola is veel meer dan een gewoon spoorwegstation: het is het visitekaartje voor wie vanuit Centraal-Europa via de Simplontunnel in Italië aankomt.
Architect Luigi Boffi
Het station werd ontworpen door architect Luigi Boffi, die werd geselecteerd om de stations te ontwerpen van de volledige lijn die vanuit Arona langs de westelijke oever van het Lago Maggiore en de Val d’Ossola tot aan de grens bij Iselle di Trasquera liep. Boffi ontwierp gebouwen met 4, 6, 8 of 10 traveeën, waarbij hij jugendstilelementen toepaste die varieerden naargelang het belang van de bediende plaatsen. Voor Domodossola, een internationaal station en een echt visitekaartje voor reizigers uit het buitenland, realiseerde hij een versie met 23 traveeën, om plaats te bieden aan de douanekantoren en die van het spoorwegstation. De architect verhuisde zelfs naar de stad om de werf persoonlijk op te volgen.
Graniet uit Baveno en jugendstilbekroningen
Vanuit architecturaal oogpunt heeft de gevel van het station een verdiepingsband in graniet uit Baveno en drie bekroningen die boven het gebouw uitsteken, decoratieve elementen die typerend zijn voor de jugendstil van die tijd. Het station, gelegen aan Piazza Matteotti, beschikt over 6 doorgaande sporen met 4 perrons.
Een station ontworpen voor Europa
Al bij het negentiende-eeuwse ontwerp wist men dat via dit station een van de belangrijkste verbindingsaders tussen Italië en Mitteleuropa zou lopen, dankzij de toekomstige opening van de spoorwegtunnel van de Simplon, die in 1906 werd ingehuldigd. Ook vandaag behoudt het station grensfuncties, met actieve douanekantoren voor reizigers die tussen Italië en Zwitserland reizen.
Het station in het hart van Domodossola
Om het historische centrum van Domodossola, met Piazza Mercato, te bereiken, volstaan enkele minuten wandelen vanaf het station. Voor meer informatie over de geschiedenis van het gebouw kunt u terecht bij de pagina van Wikipedia over het station van Domodossola.
Wie met de trein aankomt, kan ook gemakkelijk de wijngaarden rond de stad bereiken, met een proeverij op enkele minuten van de sporen.
Een herinnering die voortleeft op oude ansichtkaarten
Talrijke oude ansichtkaarten, die vandaag worden bewaard door verzamelaars en historische archieven, getuigen van het uitzicht van het station in de eerste decennia van de twintigste eeuw, met sporen vol reizigers op weg naar het buitenland: beelden die vertellen over het belang dat dit station vanaf het begin heeft gehad voor de verbindingen tussen Italië en Noord-Europa.
Een grens die nog steeds actief is
Het internationale station van Domodossola blijft ook vandaag een van de belangrijkste grensovergangen tussen Italië en Zwitserland, samen met andere grensposten zoals Iselle di Trasquera en de Grote Sint-Bernard, zowel voor het spoorweg- als het wegverkeer: een grensrol die het gebouw van Boffi al sinds de bouw, meer dan een eeuw geleden, vervult en die ook vandaag nog het strategische belang ervan voor de verbindingen tussen Italië en Noord-Europa bevestigt.
Een architecturaal erfgoed om te behouden
Het behoud van het door Boffi ontworpen gebouw vormt vandaag een belangrijke uitdaging voor de bevoegde instanties, die een evenwicht moeten vinden tussen de noodzaak van technologische modernisering van de spoorweginfrastructuur en de bescherming van architecturaal erfgoed uit het begin van de twintigste eeuw, dat nog steeds een identiteitsbepalend symbool vormt voor de hele stad Domodossola.
Een gebouw dat stilzwijgend meer dan een eeuw geschiedenis van de verbindingen tussen Italië en Zwitserland blijft vertellen.
Een model voor de andere stations van de lijn
Het door Boffi ondertekende ontwerp voor Domodossola werd in zekere zin ook een referentiemodel voor de andere kleinere stations van dezelfde lijn, zij het met de nodige verschillen in schaal: een stilistische eenheid die het ook vandaag mogelijk maakt de gebouwen van dezelfde architect langs het hele traject van Arona tot aan de Zwitserse grens te herkennen, in een zeldzaam voorbeeld van ontwerpcoherentie toegepast op een volledige spoorweginfrastructuur.
Een geschiedenis van meer dan een eeuw, nog steeds in beweging.
Ook vandaag, honderd jaar later, blijft dat ontwerp relevant.
