De klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit vormen twee van de grootste uitdagingen waarmee de mensheid ooit te maken heeft gehad. De stijging van de gemiddelde mondiale temperatuur brengt het klimaat in gevaar en leidt tot een reeks negatieve gevolgen die zullen verergeren als ze niet tijdig worden aangepakt.
De opwarming van de aarde
De gemiddelde mondiale temperatuur stijgt sinds de tweede helft van de 19e eeuw door menselijke activiteiten, vooral door de CO2-uitstoot als gevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen: daarom spreken we ook van “antropogene klimaatverandering”. De mens heeft de temperatuur met ongeveer 1 °C doen stijgen, met prognoses die wijzen op een mogelijke stijging tot 1,5 °C, met mogelijk ernstige gevolgen voor de hele planeet.
De oorzaken: het broeikaseffect
Leven op aarde is mogelijk dankzij een natuurlijk proces dat het “broeikaseffect” wordt genoemd. Sommige zonnestralen worden teruggekaatst naar de ruimte, andere bereiken onze atmosfeer en warmen het oppervlak op. De warmte van de planeet wordt vervolgens naar buiten uitgestraald en deels opgenomen door de gassen in de atmosfeer, die “broeikasgassen” worden genoemd omdat ze voorkomen dat de warmte opnieuw in de ruimte verdwijnt. Zo blijft de gemiddelde temperatuur rond +15 °C, precies zoals in een serre.
In de voorbije eeuw hebben mensen steeds meer broeikasgassen in de atmosfeer uitgestoten, waardoor het natuurlijke effect ervan is versterkt. Deze gassen zijn vooral afkomstig van fossiele brandstoffen die worden gebruikt door fabrieken, vervoermiddelen en de landbouw: koolstofdioxide, methaan, lachgas, CFC’s, HCFC’s en methylbromide. Het probleem is nog verergerd door het verlies van bossen en wetlands, natuurlijke omgevingen waarin bomen grote hoeveelheden CO2 opnemen.
De gevolgen
Klimaatverandering kan niet alleen het milieu, maar ook onze gezondheid beïnvloeden. Tot de belangrijkste gevolgen behoren: het smelten van gletsjers en de stijging van de zeespiegel; de toename in intensiteit en frequentie van extreme weersverschijnselen; waterschaarste in sommige gebieden, woestijnvorming en lagere oogstopbrengsten; minder betrouwbare en voorspelbare seizoenen; de vernietiging van koraalriffen, de verzuring van de oceanen en lagere opbrengsten in de visserijsector; het verlies aan biodiversiteit; veranderingen in het geografische verspreidingsgebied van dier- en plantensoorten; de toename van bepaalde ziekten.
Wat kan er worden gedaan
Ook kleine dagelijkse keuzes kunnen helpen om dit fenomeen tegen te gaan. Enkele praktische tips: kies waar mogelijk voor herbruikbare materialen; recycleer afval correct; gebruik het openbaar vervoer in plaats van de eigen auto; koop ecologisch duurzame producten; geef de voorkeur aan biologische en lokale voedingsmiddelen; verhoog je energie-efficiëntie thuis en op het werk.
Een thema dat ook de Val d’Ossola aangaat
Klimaatverandering is geen verafgelegen probleem: ze heeft ook rechtstreeks gevolgen voor gebieden zoals de Val d’Ossola, waar landbouw en wijnbouw zich moeten aanpassen aan seizoenen die steeds minder voorspelbaar worden. Kiezen voor lokale producten, zoals de wijn van onze degustaties, is ook een klein concreet gebaar om lokale landbouw met een korte keten te ondersteunen, die duurzamer is dan producten die duizenden kilometers afleggen.
Een engagement dat iedereen aangaat
Klimaatverandering aanpakken vereist een engagement dat veel verder gaat dan individuele keuzes en waarbij instellingen, ondernemingen en lokale gemeenschappen betrokken worden in een gezamenlijk traject: alleen door gecoördineerd optreden op verschillende niveaus kunnen de ernstigste gevolgen van een fenomeen dat de hele planeet aangaat, met inbegrip van gebieden zoals de Val d’Ossola, worden beperkt.
Kleine dagelijkse gebaren die samen echt een verschil kunnen maken voor de toekomst van de planeet.
Een engagement dat begint bij kleine lokale realiteiten
Ook kleine lokale landbouwbedrijven, zoals de wijnhuizen van de Val d’Ossola, kunnen concreet bijdragen aan de strijd tegen klimaatverandering door duurzame teeltpraktijken, minder waterverspilling en aandacht voor de biodiversiteit van hun gronden: keuzes die, opgeteld op lokaal niveau, bijdragen aan een gemeenschappelijk mondiaal doel dat landbouwers over de hele wereld delen.
Meer informatie
Thema’s die verband houden met duurzaamheid in de wijngaard: het ontwaken van de natuur in de wijngaard, biodiversiteit in de wijngaard, de cijfers van de wijn uit Ossola.
