Ga quốc tế Domodossola không chỉ là một nhà ga đường sắt đơn thuần: đây là tấm danh thiếp dành cho những ai đến Ý từ Trung Âu qua hầm Simplon.
Kiến trúc sư Luigi Boffi
Nhà ga được thiết kế bởi kiến trúc sư Luigi Boffi, người được chọn để thiết kế các nhà ga cho toàn bộ tuyến đường từ Arona men theo bờ tây hồ Maggiore và thung lũng Ossola đến biên giới Iselle di Trasquera. Boffi đã thiết kế các công trình có 4, 6, 8 hoặc 10 ô nhịp, duy trì các yếu tố phong cách Art Nouveau khác nhau tùy theo tầm quan trọng của các địa phương được phục vụ. Đối với Domodossola, nhà ga quốc tế và là tấm danh thiếp thực sự dành cho hành khách đến từ bên kia dãy Alps, ông đã xây dựng một phiên bản 23 ô nhịp, để dành không gian cho các văn phòng hải quan và văn phòng của ga đường sắt. Kiến trúc sư thậm chí còn chuyển đến thành phố để trực tiếp theo dõi công trường.
Đá granite Baveno và các đỉnh trang trí Art Nouveau
Về mặt kiến trúc, mặt tiền nhà ga có một dải phân tầng được làm bằng đá granite Baveno và ba đỉnh trang trí vươn lên từ công trình, những yếu tố trang trí điển hình của phong cách Art Nouveau thời bấy giờ. Nhà ga, nằm tại Piazza Matteotti, có 6 đường ray chạy suốt phục vụ bởi 4 sân ga.
Một nhà ga được thiết kế cho châu Âu
Ngay từ khi được thiết kế vào thế kỷ XIX, người ta đã biết rằng một trong những tuyến giao thông huyết mạch chính giữa Ý và Trung Âu sẽ đi qua nhà ga này, nhờ việc khai trương trong tương lai của hầm đường sắt Simplon, được khánh thành vào năm 1906. Ngày nay, nhà ga vẫn duy trì chức năng biên giới, với các văn phòng hải quan hoạt động dành cho hành khách quá cảnh giữa Ý và Thụy Sĩ.
Nhà ga ở trung tâm Domodossola
Để đến trung tâm lịch sử của Domodossola, với Piazza Mercato, chỉ mất vài phút đi bộ từ nhà ga. Để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử của công trình, có thể tham khảo mục Wikipedia về Ga Domodossola.
Những người đến bằng tàu cũng có thể dễ dàng đến các vườn nho bao quanh thành phố, với một buổi nếm rượu chỉ cách đường ray vài phút.
Một ký ức sống mãi trong những bưu thiếp cổ
Nhiều bưu thiếp cổ, ngày nay được các nhà sưu tập và kho lưu trữ lịch sử gìn giữ, ghi lại diện mạo của nhà ga trong những thập niên đầu thế kỷ XX, với các đường ray đông đúc hành khách hướng đến bên kia dãy Alps: những hình ảnh kể lại tầm quan trọng mà đầu mối này đã có ngay từ đầu đối với các kết nối giữa Ý và Bắc Âu.
Một biên giới vẫn đang hoạt động
Ga quốc tế Domodossola đến nay vẫn là một trong những điểm vượt biên chính giữa Ý và Thụy Sĩ, cùng với các cửa khẩu khác như Iselle di Trasquera và Gran San Bernardo, cho cả giao thông đường sắt lẫn đường bộ: một vai trò biên giới mà công trình của Boffi đã đảm nhiệm từ khi được xây dựng, hơn một thế kỷ trước, và đến nay vẫn khẳng định tầm quan trọng chiến lược của nơi này đối với các kết nối giữa Ý và Bắc Âu.
Một di sản kiến trúc cần được bảo tồn
Việc bảo tồn công trình do Boffi thiết kế hiện nay là một thách thức quan trọng đối với các cơ quan có thẩm quyền, vốn được yêu cầu cân bằng nhu cầu hiện đại hóa công nghệ của các hệ thống đường sắt với việc bảo vệ một di sản kiến trúc đầu thế kỷ XX vẫn tiếp tục là biểu tượng bản sắc của toàn thành phố Domodossola.
Một công trình vẫn lặng lẽ kể lại hơn một thế kỷ lịch sử của các kết nối giữa Ý và Thụy Sĩ.
Một hình mẫu cho các nhà ga khác trên tuyến
Dự án do Boffi ký tên cho Domodossola theo một cách nào đó đã trở thành hình mẫu tham chiếu cho cả những nhà ga nhỏ hơn trên cùng tuyến, dù có những khác biệt cần thiết về quy mô: một sự thống nhất về phong cách mà đến nay vẫn cho phép nhận ra các công trình do cùng kiến trúc sư thiết kế dọc toàn bộ hành trình từ Arona đến biên giới Thụy Sĩ, trong một ví dụ hiếm có về sự nhất quán trong thiết kế được áp dụng cho cả một hạ tầng đường sắt.
Một câu chuyện kéo dài hơn một thế kỷ, vẫn đang tiếp diễn.
Đến nay, một trăm năm sau, thiết kế ấy vẫn còn giá trị.
