Lịch sử Ossola được điểm xuyết bởi những nhân vật kiệt xuất và các sự kiện đã để lại dấu ấn vượt xa ranh giới thung lũng, từ ngành hàng không tiên phong đến phong trào Kháng chiến, cho tới ẩm thực quốc tế.
Chuyến bay bi thảm của Geo Chavez
Một trong những sự kiện nổi tiếng nhất trong lịch sử Ossola là chuyến bay của phi công người Peru Geo Chavez, người vào năm 1910 đã trở thành người đầu tiên vượt qua dãy Alps bằng máy bay trên tuyến Briga-Domodossola, rồi qua đời bi thảm vào lúc hạ cánh. Kỳ tích này, được người dân địa phương dõi theo với sự quan tâm sâu sắc, đến nay vẫn là một trong những trang sử được biết đến nhiều nhất của ngành hàng không Ý và châu Âu.
Lễ hội Nho Masera
Năm 1925, để tôn vinh những người thu hoạch nho và nông dân, tại Masera đã ra đời một lễ hội dành cho nho, được tổ chức vào cuối mùa thu hoạch, trong thời gian người lao động nghỉ ngơi. Cộng đồng tụ họp tại quảng trường làng để cùng uống rượu vang được sản xuất trong vùng. Đến nay, vào tháng Chín, Lễ hội Nho vẫn được tổ chức: theo thời gian, sự kiện đã phát triển, nhưng vẫn duy trì mối liên kết bền chặt với truyền thống, với các sản phẩm đặc trưng của Ossola và hoạt động nếm thử rượu vang địa phương.
Bốn mươi ba ngày của Cộng hòa Ossola
Trong số những sự kiện lịch sử quan trọng nhất của thung lũng, chắc chắn có những ngày tự do khỏi ách phát xít Đức trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Từ ngày 10 tháng 9 đến ngày 23 tháng 10 năm 1944, Ossola đã trải qua một thời khắc độc đáo tại Ý: sự ra đời của Cộng hòa Kháng chiến Ossola, một trong số ít các nước cộng hòa lâm thời thực sự được hình thành trong thời kỳ Kháng chiến, do một Hội đồng Chính phủ Lâm thời có trụ sở tại Domodossola lãnh đạo. Trong hơn bốn mươi ngày, hơn tám mươi nghìn công dân đã tham gia quản lý một vùng lãnh thổ rộng lớn giáp biên giới Thụy Sĩ, thiết lập một thể chế cộng hòa mà phần nào báo trước những nguyên tắc sau này được tiếp thu trong Hiến pháp Ý năm 1948. Trong số những nhân vật nổi bật của chính quyền đó có Gisella Floreanini, chính trị gia người Milan, và Gianfranco Contini, trí thức chống phát xít đến từ Domodossola. Ngày 23 tháng 10 năm 1944, quân đội của Cộng hòa Xã hội Ý, với khoảng 5.000 người, đã giành lại quyền kiểm soát lãnh thổ sau những cuộc giao tranh vô cùng khốc liệt.
Cesare Cardini và món Caesar Salad
Trong số những nhân vật đã đưa tên tuổi Ossola ra thế giới có Cesare Cardini, sinh tại Baveno, người đã sáng tạo ra món Caesar Salad tại Hoa Kỳ vào năm 1924, nhân dịp lễ ngày 4 tháng 7: một món ăn trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới, minh chứng cho cách sự giản dị và óc sáng tạo của Ossola đã chinh phục công chúng quốc tế, cũng như điều đang dần xảy ra với rượu vang của vùng đất này.
Antonio Rosmini và Sacro Monte Calvario
Một nhân vật hàng đầu khác gắn liền với lịch sử Ossola là nhà triết học và thần học Antonio Rosmini, người vào năm 1828 đã chọn Sacro Monte Calvario tại Domodossola để thành lập Istituto della Carità, giáo đoàn ngày nay vẫn được biết đến với tên gọi “Rosminiani”. Chính tại đây, trong giai đoạn 1832-1833, Rosmini đã hoàn thành một trong những tác phẩm quan trọng nhất của mình, “Delle cinque piaghe della Santa Chiesa”.
Một vùng đất sống cùng lịch sử và rượu vang
Từ chuyến bay của Chavez đến Cộng hòa kháng chiến, rồi đến Cardini và Rosmini, Ossola kể một câu chuyện được tạo nên từ lòng can đảm, óc sáng tạo và tinh thần kháng cự, luôn đi cùng sợi chỉ xuyên suốt là rượu vang địa phương, hiện diện thường trực trong những khoảnh khắc lễ hội cũng như trong những thời điểm khó khăn nhất của lịch sử gần đây.
Đối với những ai muốn khám phá vùng đất này qua hương vị của nó, một buổi nếm thử giữa những vườn nho Ossola là cách trực tiếp để tìm hiểu chính mảnh đất đã khai sinh ra những nhân vật này.
Tìm hiểu những sự kiện này giúp lý giải vì sao Ossola, dù là một vùng đất nằm ở vị trí địa lý ngoại vi, lại có thể sản sinh ra những nhân vật và câu chuyện để lại dấu ấn vượt xa ranh giới thung lũng: một sợi dây kết nối sự táo bạo của một phi công, lòng dũng cảm của các chiến sĩ kháng chiến, óc sáng tạo của một đầu bếp di cư và chiều sâu tư tưởng của một triết gia.
